Młodzież z Brwinowa spotkała się ze swoimi rówieśnikami z Warszawy, Wołomina, Nadarzyna i Żyrardowa na V Międzyszkolnym Rajdzie Szlakami Partyzantów Gór Świętokrzyskich.

 

 

Relację przygotował komandor rajdu Sławomir Maszewski:

 

W piątek, 16 września br. na uroczysku Wykus w samym sercu kompleksu lasów siekierzyńskich znów zabrzmiały młode głosy, w jakże innych jednak okolicznościach niż 73 lata temu. Oto wzorem partyzantów Jana Piwnika „Ponurego” stanęły do apelu patrole V Międzyszkolnego Rajdu Szlakami Partyzantów Gór Świętokrzyskich zorganizowanego przez Zarząd obwodu warszawskiego Zrzeszenia WiN pod patronatem p.o. Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, ministra Jana Józefa Kasprzyka. Po odprawie uczniowie 4 liceów i 5 gimnazjów przystąpili do konkursu wiedzy historycznej, obejmującego zagadnienia dotyczące Armii Krajowej, bohaterów rajdu: „Ponurego”, „Mariańskiego”, „Robota” i „Szarego”, a także żołnierzy II konspiracji Okręgu Radomsko-Kieleckiego oraz musztry, wiedzy o stopniach wojskowych i obyczajach partyzanckich.

 

Poziom rywalizacji był niezwykle wysoki mimo, iż pytania przygotowane przez komandora rajdu Sławomira Maszewskiego należały raczej do trudnych. Dotyczyły one zarówno realiów związanych z historią oddziałów „Ponurego”, jak i partyzanckiej broni, szczegółów oporządzenia, a nawet języka konspiracji. Do tego trzeba było znać losy takich partyzantów II konspiracji, jak: Franciszek Jaskulski „Zagończyk”, Tadeusz Zieliński „Igła” czy Aleksander Młyński „Drągal”. Mimo to, młodzież radziła sobie tak dzielnie, że tylko niewielkie różnice punktowe dzieliły wyniki poszczególnych patroli, jeszcze raz udowadniając, że narzekanie na brak wiedzy historycznej młodzieży jest zwykłym mitem. W tej szlachetnej rywalizacji w kategorii liceów zwyciężył patrol z L.O. im. Stefana Żeromskiego w Żyrardowie, a w kategorii gimnazjów uczniowie Gimnazjum im. Św. Jana Pawła II z Nadarzyna. Kiedy piękne wrześniowe słońce chyliło się już nad koronami puszczańskich drzew młodzież z opiekunami złożyła kwiaty, zapaliła znicze pamięci przed kapliczką na Wykusie i minutą ciszy uczciła partyzantów, których nazwiska znalazły się na tabliczkach wmurowanych w ogrodzenie. A potem patrole powoli zaczęły niknąć w lesie wracając do bazy i zabierając coś bardzo ważnego – pamięć o tym niezwykłym miejscu.

 

A był to tylko jeden z czterech dni rajdu (15-18 września) będącego realizacją pomysłu prezesa warszawskiego WiN, ppłk Waldemara Kruszyńskiego, komendanta i dobrego ducha tego przedsięwzięcia. Dzień wcześniej po krótkiej podróży młodzież z Warszawy, Wołomina, Nadarzyna, Brwinowa i Żyrardowa spotkała się na cmentarzyku w Pogorzałem z weteranami z drużyny ochronnej legendarnego Antoniego Hedy „Szarego”; ppłk Januszem Sermanowiczem i ppłk Henrykiem Czechem, którzy opowiedzieli nam o tym miejscu i wspólnie z nami zaśpiewali Modlitwę Partyzancką „O Panie, któryś jest na niebie”. Tego dnia młodzież miała też okazję zwiedzić Muzeum Broni w Skarżysku-Kamiennej i po rozlokowaniu się w Centrum „Ostra Brama”, znajdującym się przy Sanktuarium Matki Bożej Ostrobramskiej w Skarżysku-Kamiennej, spotkać się na wieczornej gawędzie z „chłopcami” od „Szarego”. Popłynęły wspomnienia, pojawiły się pytania i nawiązała się nić porozumienia, zwłaszcza, kiedy okazało się iż w czasach o których opowiadali, sami byli niewiele starsi od ich obecnych rozmówców. To było dla wielu młodych ludzi niezapomniane spotkanie ze świadkami historii.

 

W kolejnych dniach uczestnicy rajdu odwiedzili Muzeum Pamięci Narodowej w Kielcach, dawne więzienie UB, z którego z 4 na 5 sierpnia 1945 r. żołnierze AK dowodzeni przez „Szarego” uwolnili ponad 380 osadzonych. Szczególne wrażenie wywarł oglądany tam film będący rekonstrukcją wydarzeń komentowany przez historyka i komandora rajdu. Dalej trasa wiodła przez sanktuarium na Św. Krzyżu do Nagorzyc leżących u podnóża jeleniowskiego pasma Gór Świętokrzyskich, miejsca spoczynku kpt. Stanisława Pałaca „Mariańskiego”. Znów były kwiaty, znicze i gawęda o kolejnym partyzancie tych okolic. Ostatnim punktem naszego rajdu było zwiedzanie Mauzoleum Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej w czasie II wojny światowej we wsi Michniów.

Mimo zmęczenia w drodze powrotnej młodzież z wychowawcami śpiewała partyzanckie piosenki z okresu I i II konspiracji. „Marsz Zapory” przeplatał się ze strofami „Po partyzancie dziewczyna płacze…” a „V Wileńska Brygada” z „Modlitwą AK”.

 

Na rajd wyruszyli uczniowie 9 mazowieckich szkół, a wracała jedna zwarta kompania, świadoma piękna ziemi kieleckiej i jej skomplikowanej przeszłości. Bo nic tak nie wzbogaca wyobraźni, jak lekcja historii w terenie. Jesteśmy pewni, że zawarte podczas tego projektu znajomości i przyjaźnie przetrwają i zaowocują kolejnymi spotkaniami.

 

 

Fot. Zespół Szkół nr 1 w Brwinowie